Şahıs İşletmesi mi, Limited Şirket mi? Karar Öncesi Sorulacak Sorular

Şirket türünü seçmek çoğu zaman “hangisi daha ucuz?” sorusuyla başlar. Oysa ucuzluk, işin büyüklüğüne, ortak sayısına ve sorumluluğa göre değişen bir sonuçtur; tek başına bir karar ölçütü değildir. Bu yazı genel bir çerçeve sunar; kendi işletmeniz için karar vermeden önce bir mali müşavir ve gerekirse bir avukatla görüşün.

1. Kaç kişi ortak olacak?

Şahıs işletmesi tek kişiyle kurulur ve işletme sahibi ile işletme hukuken ayrı değildir. Birden fazla ortak varsa limited ya da anonim şirket gibi tür seçenekleri gündeme gelir. Ortaklar arasında yetki ve pay dağılımı baştan yazılı olursa sonradan çıkacak anlaşmazlık azalır.

2. Sorumluluk nasıl işler?

Şahıs işletmesinde işletmenin borçları için sahibi kendi malvarlığıyla sorumludur. Sermaye şirketlerinde ortakların sorumluluğu genel olarak koydukları sermaye ile sınırlıdır; ancak kanunda belirlenen istisnalar, örneğin kefalet ya da yöneticinin kendi kusurlu işlemleri saklıdır. Bu nedenle sorumluluk sorusunu bir avukatla ayrıca konuşmanız yararlıdır.

3. Vergi ve defter yükü

Şahıs işletmeleri gelir vergisi mükellefidir; limited ve anonim şirketler kurumlar vergisi mükellefidir. İkisinde de KDV ve diğer vergiler ayrıdır. Defter tutma, bildirim ve belge yükü şirketlerde genel olarak daha fazladır. Oranlar ve istisnalar her yıl değişebilir; bu yüzden bugünün oranına bakarak değil, planınızın birkaç yılına bakarak karar verin.

4. Sermaye ve kuruluş maliyeti

Şirket türüne göre asgari sermaye, ticaret sicili işlemleri, noter, oda ve harç giderleri farklıdır. Asgari sermaye tutarları mevzuatla belirlenir ve zaman içinde değişebilir; kuruluş öncesinde güncel tutarı birlikte doğrulayın.

5. Büyüme planı ve dışarıdan ortak

İleride dışarıdan ortak almayı ya da kredi kullanmayı düşünüyorsanız, bankalar ve ortaklar çoğunlukla şirket yapısını ve kayıtlı geçmişi görmek ister. Tür değiştirmek mümkündür ama zaman ve maliyet getirir; baştan plan yapmak çoğu zaman daha kolaydır.

Kısa özet

Tek kişilik, küçük ve düşük riskli bir işte şahıs işletmesi pratik olabilir. Birden fazla ortak, yüksek sorumluluk ya da büyüme planı varsa sermaye şirketi gündeme gelir. Hangisinin sizin için doğru olduğunu, ortak sayınız, geliriniz ve riskiniz üzerinden yazılı bir karşılaştırmayla görmek isterseniz bize yazın; karar daima sizindir.